Log in, alstublieft.
 

 

GeoGlossary

Een verklarende woordenlijst van termen en begrippen uit het geocachers-jargon
 
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Y Z
A TOP
Aarde (Geos)
De naam van de planeet waar geocaching zich afspeelt. Geocachers zijn aardbewoners die mooie of bijzondere locaties onder elkaars aandacht brengen in de vorm van een avontuurlijk oriëntatie- en ontdekkingsspel gebaseerd op het Internet en het GPS satellietnavigatiesysteem.
Acquisitietijd De tijd die een GPS-ontvanger (GPSr, zie ook daar) na het inschakelen nodig heeft om satellietsignalen op te pikken en de positie te bepalen. Afhankelijk van de ontvangstkwaliteit kan deze 'opwarmtijd' enkele seconden tot enkele minuten bedragen.
Almanak Een dataset in het geheugen van een GPS-ontvanger met de exacte posities van de navigatiesatellieten. Aan de hand van deze almanak berekent de GPS-ontvanger hoe lang het signaal van een bepaalde satelliet onderweg is. Nadat dit voor minimaal 3 satellieten is gebeurd, kan de positie van de GPS-ontvanger op Aarde worden bepaald.
Altimeter Hoogtemeter, zoals die in veel GPS-ontvangers is ingebouwd. Aan het einde van een tocht kunnen de stijgingen en dalingen doorgaans worden weergegeven in een grafiek.
Azimuth Richtingshoek. De hoek, in graden, tussen het geografische noorden en uw looprichting.

B TOP
Basismap Landkaart die standaard in veel GPS-ontvangers is ingebouwd. Deze kaart is doorgaans weinig gedetailleerd (uitsluitend hoofdwegen, grote waterlopen en steden), maar bestrijkt wel een groot deel van het aardoppervlak, bijvoorbeeld een heel continent. Voor navigatie op lokaal/provinciaal niveau kunnen detailkaarten worden geladen, waarop zelfs de kleinste steegjes zichtbaar zijn.
Bearing Engelse term voor de richting waarin de bestemming zich bevindt. Deze richting wordt meestal aangegeven in het aantal graden (maximaal 360, de klok rond) waarin de richting kloksgewijs afwijkt van het geografische noorden. Zie ook Azimuth.
Brandstapel Een stapel takken, die de plaats van een geocache markeert, en daarbij enorm opvalt door een onnatuurlijke schikking van natuurlijke materialen. In plaats van een cache te verbergen trekt een brandstapel juist de aandacht.
Bushwhacker Letterlijk: struikenmepper. Een lompe of onervaren geocacher, die tijdens de tocht regelmatig de reguliere paden verlaat om de weg af te snijden. Bushwhackers zijn zeldzaam, maar bezorgen geocaching een slechte naam.

C TOP
Cache Een (verborgen) opslagplaats in de vrije natuur met levensmiddelen en gereedschappen waarmee avonturiers en ontdekkingsreizigers hun voorraad kunnen aanvullen. Daarbij worden artikelen waaraan men behoefte heeft geruild tegen artikelen die men kan missen. Voor geocachers is een cache een verstopte waterdichte container met ruilspullen en een logboek, die tijdens een avontuurlijke wandeltocht wordt opgespoord.
Cachelocatie De plek waar de geocache is verborgen; doorgaans de eindbestemming van een geo-speurtocht.
Cachepaadje Een veelal amper zichtbaar (bos)paadje, dat lijkt op wildspoor, maar is veroorzaakt door geocachers die aan het einde van een tocht het reguliere pad verlaten om de verscholen cachelocatie te bereiken.
Cacher Een beoefenaar van het spel geocaching. Zie ook geocacher.
Cachetype Cachetype 1: een cache in de meest elementaire vorm: een container met een logboek en ruilspullen, verborgen op een mooie of bijzondere locatie, waarvan de coördinaten op Internet worden vermeld. De exacte positie van de cache is dus vooraf bekend en hoeft niet onderweg door het vinden van aanwijzingen te worden bepaald. Bij een type 1 cache gaat het primair om het bereiken van de plek en het vinden van de container. Zie ook 'Traditional'.

Cachetype 2: een cache gewijd aan een bijzondere locatie, waarvan de coördinaten worden bepaald aan de hand van instructies en aanwijzingen die tijdens de tocht worden gevonden. Opdrachten en aanwijzingen hebben doorgaans betrekking op (wetenswaardigheden van) de locatie, waardoor de cacher het einddoel goed geïnformeerd bereikt en daardoor meer geniet van hetgeen er te zien of te beleven valt. Bij veel type 2 caches staan historische gebouwen, (natuur)monumenten, bijzondere constructies, uitzichtpunten en geologische formaties centraal.

Cachetype 3: een tocht waarbij het vooral gaat om (kenmerken van) de omgeving, waarvan de eindlocatie slechts een onderdeel is. Een type 3 cache heeft het karakter van een ontdekkingsreis, waarbij hetgeen onderweg te zien is minstens zo belangrijk of bijzonder is als de eindlocatie. Bij de meeste type 3 caches gaat het om rondleidingen door natuurgebieden, bijzondere landschappen en steden of dorpen. Type 3 is veruit het meest voorkomende cachetype.

Cachetype 4: een cache waarbij het bereiken van de eindlocatie speciale kennis en/of vaardigheden vereist. De uitdaging ligt doorgaans op het vlak van oriëntatie- en navigatietechnieken, zoals het gebruik van kaart en kompas en de meer gecompliceerde GPS-functies, zoals projecties. Bij een type 4 cache gaat het, naast de omgeving en eindlocatie, vooral om de kwaliteiten en vaardigheden van de cacher zelf. In de meeste gevallen zijn de uitdagingen van mentale aard, maar soms zijn grote fysieke prestaties vereist en/of bijzondere vaardigheden zoals klimmen of duiken.

Cachetype 5: de ultieme cache, die alle kenmerken van de typen 1 tot en met 4 heeft in de juiste mix, maar tevens dat ondefinieerbare extra biedt (cache-appeal?), waardoor het geheel meer is dan de som der delen. Dat wat een cache tot een type 5 cache maakt kan vaak moeilijk worden omschreven, maar wordt vaak direct herkend. Type 5 staat voor geocaching als een artistieke expressie, als kunstvorm. Een nieuwe cache start nooit als type 5, maar kan deze status in de loop der tijd door toegekende waarderingen en bijzondere vermeldingen in logjes verwerven.

Bovenstaande indeling is in hoge mate arbitrair. Een cache op de top van de Mont Blanc, waarvan de coördinaten bekend zijn, bevat elementen van alle cachetypen, maar essentieel zijn de bijzondere vaardigheden van de cacher. Daarom gaat het om een type 4 cache.

Bij twijfel over het classificeren van een nieuwe geocache is de intentie van de maker doorslaggevend. Op welk aspect van geocaching legt hij of zij de nadruk?
1. het vinden van de container
2. het tonen van de locatie
3. het verkennen van de omgeving
4. (het op de proef stellen van) speciale vaardigheden van cachers.

Of, van 1 tot 5: kist, locatie, omgeving, cacher en Kunst ...
CloudCache Een CloudCache verloopt via internet (The Cloud). Een CloudCacher staat met een tablet of smartphone in verbinding met de geocaching-website en ontvangt onderweg locatiegebonden aanwijzingen om de tocht te volbrengen. Via de website kan de cacher ook zien waar andere spelers zich bevinden en eventueel contact met hen of met de cachemaker opnemen. Zie voor een voorbeeld van een bekende CloudCache de pagina CloudCachen: in de wolken met Bedevaartcache 3.
Confluence point Een plek op aarde waar een lengte- en een breedtegraad elkaar kruisen op 'hele' graden. Vanwege het bijzondere karakter van deze locaties worden op of in de buurt van confluence points vaak caches geplaatst.
Control segment Het GPS satellietnavigatiesysteem bestaat uit drie 'lagen':
- het space segment; de satellieten in de ruimte
- het control segment; volg- en controlestations op Aarde om de satellieten te kalibreren
- het user segment; alle gebruikers van een GPS-ontvanger.
Coördinaten Een notatie in lengte- en breedtegraden (of x,y-waarden) om een exacte locatie op Aarde aan te geven.

D TOP
Dansplek Een platgestampte plek die de locatie van een tussenstation (verborgen aanwijzing) of de plaats van de cache verraadt. Ervaren geocachers wissen de sporen van hun vreugdedansjes met takken om het spel voor volgende bezoekers spannend te houden.
Datum Een wiskundige representatie van het aardoppervlak met lengte- en breedtegraden (grid) om een positie aan te geven. Geocachers maken bij voorkeur gebruik van het mondiale referentiesysteem WGS84. Het World Geodetic System werd in 1984 ingevoerd nadat de vorm en afmetingen van de Aarde met behulp van GPS nauwkeurig waren bepaald.
Declinatie Aanwijzingsfout van het kompas, die wordt veroorzaakt door het feit dat de naald naar het  magnetische noorden wijst en niet naar het geografische noorden. In onze streken is sprake van een declinatie van ongeveer 3 graden. 

E TOP
EGNOS Het European Geostationary Navigation Overlay Service is de Europese tegenhanger van het Amerikaanse WAAS (zie daar), dus een netwerk van grondstations en geostationaire satellieten om de nauwkeurigheid van het Amerikaanse GPS en het Russische GLONASS te verbeteren. Zowel WAAS als EGNOS bevinden zich nog in een experimenteel stadium.
EPE Estimated Position Error. De mogelijke onnauwkeurigheid van een positie in meters, zoals die door een GPS-ontvanger wordt berekend op basis van de actuele stand van de satellieten.
Equidistantie Het hoogteverschil tussen 2 hoogtelijnen op een kaart. Op basis van de equidistantie, en de schaal van de kaart, kan het stijgingspercentage van een helling worden berekend. Als vuistregel geldt: naarmate de hoogtelijnen dichter bij elkaar liggen is de helling steiler.
ETA Estimated Time of Arrival. Het door een GPS-ontvanger berekende tijdstip van aankomst bij het volgende waypoint.
ETE Estimated Time Enroute. De door een GPS-ontvanger berekende reistijd tot het volgende waypoint.
Evenement Een georganiseerde samenkomst van geocachers, met het doel de personen achter de schuilnamen op internet (beter) te leren kennen. Plezier en gezelligheid staan voorop en vaak kan er ook een gelegenheidscache worden gelopen.
Evo Een Eerste Vondst. Veel geocachers zien het als een uitdaging om een nieuwe cache als eerste te vinden. Slagen zij daarin, dan kunnen zij bij het loggen van de cache op Internet een Evo claimen. Het aantal Evo's per cacher wordt bijgehouden in het Evo-klassement.

F TOP
FietsCalimero ATB'er met felgekleurd kunststof hoofddeksel, die als mede-bosgebruiker vaak schreeuwend, zwetend en bellend de wandelrust van geocachers verstoort.
Force, The Geocachers-intuïtie. Ervaren geocachers oriënteren zich tijdens 'de laatste meters' doorgaans niet meer met behulp van hun GPSr, maar vertrouwen op hun gevoel. Het begrip is ontleend aan de Star Wars films, en met name aan de eerste episode, waarin hoofdrolspeler Luke Skywalker de navigatie- en richtsystemen van zijn ruimtejager uitschakelt en vertrouwt op The Force om de centrale reactor van de Death Star  te treffen.
FTF First To Find. Als eerste een nieuwe geocache vinden. Zie Evo.

G TOP
Galileo Het Europese satellietnavigatiesysteem in aanbouw, dat vanaf 2014 een volwaardig alternatief moet zijn voor het Amerikaanse GPS. Galileo is een civiel project, dat op commerciële basis geëxploiteerd zal worden.
Geocache Een stevige waterdichte container met een logboek, een pen of potlood en wat ruilspulletjes (hebbedingetjes), verstopt op een mooie of bijzondere plek, die bereikt wordt aan het einde van een speur- of oriëntatietocht. Zie ook letterbox.
Geocacher Een beoefenaar van het spel geocaching, waarbij spelers elkaar via Internet attent maken op bijzondere locaties, waar een geocache is verborgen. Geocachers zijn doorgaans wandelaars die liefde voor de natuur combineren met belangstelling voor communicatie- en navigatietechnologie.
Geocaching Een moderne variant van letterboxing, waarbij spelers (geocachers) op internet speurtochten publiceren die leiden naar bijzondere locaties. Op de locatie is meestal een container (geocache) verborgen met een logboek, zodat de geocacher met een aantekening (logje) kan aantonen de tocht succesvol te hebben volbracht.
Geografische noorden Noordelijke uiteinde van de draai-as van de Aarde, waar de lengtegraden samenkomen. Het geografische noorden valt niet geheel samen met het magnetische noorden, waar de kompasnaald naar wijst.
GLONASS Het GLobal Orbiting NAvigational Satellite System, de Russische tegenhanger van het Amerikaanse GPS.
GNSr Een ontvanger (receiver) van radiosignalen afkomstig van het Galileo Navigation System. Zie ook Galileo.
GPSr Een (draagbare) ontvanger van signalen van het Global Positioning System. Een GPS-ontvanger (receiver) kan op basis van radiogolven, afkomstig van speciale satellieten, nauwkeurig de coördinaten (lengte- en breedtegraad) van een plek op Aarde bepalen. Elk autonavigatiesysteem is eveneens gebaseerd op het GPS.
Grid Een raster van horizontale en verticale lijnen dat wordt gebruikt om een positie op het aardoppervlak aan te geven. De bekendste rasters zijn gebaseerd op lengte- en breedtegraden.

H TOP
Heading Koers of richting, meestal uitgedrukt in het aantal graden dat de lijn van de bewegingsrichting kloksgewijs maakt met de lijn gericht op het geografische noorden. Zie ook Azimuth.
Hint Een tip als steuntje in de rug om, doorgaans aan het einde een speurtocht, de verstopplaats van een geocache te ontdekken. Voeg altijd een hint toe aan de cachebeschrijving (bijvoorbeeld: cache ligt onder steen) om te voorkomen dat minder ervaren geocachers door wild en wanhopig zoeken schade toebrengen aan de omgeving.
Hulplijn Sommige plaatsers vermelden hun telefoonnummer in de cachebeschrijving als laatste redmiddel voor geocachers die er niet uitkomen ...
Hunter Een jager ... op geocaches. Geocaching wordt als avontuurlijk ervaren omdat het teruggrijpt op oer-instincten van de mens als jager/verzamelaar.

I TOP
Inspelen Het zoeken van een kompasnaald naar het noorden. De term wordt ook gebruikt voor de wijzer/pijl van een GPSr, die heen en weer beweegt alvorens in de richting van een waypoint te blijven staan.
Intercache Een interactieve geocache, waarbij de aanwijzingen om de tocht te volbrengen onderweg via internet worden toegestuurd door de geocaching-website. Zie ook CloudCache.

J TOP
Joggertijd Tijdstip waarop de concentratie van joggers in bos en veld het hoogst is. Doordeweeks is dit 's ochtends tussen 7 en 8, in het weekend aanzienlijk later. De meeste caches worden ontmaagd tijdens joggertijd.

K TOP
Kalibreren Het ijken van een kaart of een GPSr. Zo moet een gescande wandelkaart worden gekalibreerd voordat deze in een programma als OziExplorer (zie daar) kan worden gebruikt. Daarbij worden de x,y posities van beeldpunten op de kaart in overeenstemming gebracht met geografische coördinaten.

GPS-ontvangers met een elektronisch kompas moeten opnieuw worden gekalibreerd nadat de batterijen zijn verwisseld. Geen twee batterijen zijn identiek en hebben dus ook een verschillend magneetveld dat de werking van het kompas beïnvloedt.
Kraken Het bepalen van de locatie van een cache uitsluitend aan de hand van de beschrijving op Internet. Er is dus geen veldwerk noodzakelijk. Vooral caches van onervaren plaatsers kunnen vaak eenvoudig worden gekraakt omdat essentiële waarden kunnen worden afgeleid uit toegepaste  rekenmethoden. Op basis van LOZICA (zie daar) kan soms zelfs de complete route worden bepaald.
Koude start Als een GPS-ontvanger voor het eerst in gebruik wordt genomen, of als de ontvanger in uitgeschakelde toestand over een grote afstand is verplaatst, moet de GPSr een nieuwe almanak (zie daar) downloaden waarin de posities van de navigatiesatellieten ten opzichte van het betreffende deel van de Aarde zijn vastgelegd. Het downloaden gebeurt automatisch, maar kan, afhankelijk van de kwaliteit van het satellietsignaal, geruime tijd in beslag nemen (variërend van enkele minuten tot wel een half uur).

L TOP
Leg Etappe. Het traject tussen 2 waypoints op een route.
Letterbox De oervorm van de geocache. Een waterdichte container met een log- of stempelboek, verborgen op een bijzondere plek, meestal in een natuurgebied. De eerste letterbox werd in 1854 geplaatst in de moerassen van Dartmoor in Engeland door natuurgids James Perrott. Halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw werd de eerste letterbox opgespoord met behulp van GPS, eveneens in Dartmoor.
Leunstoelcache Een cache waarvan de locatie thuis, vanuit de leunstoel, kan worden bepaald, terwijl de cache-eigenaar dat niet zo heeft bedoeld. Soms geven minder ervaren plaatsers in de cachebeschrijving al voldoende aanwijzingen om de cache door logisch redeneren en/of zoeken op Internet te traceren. Zie ook LOZICA.
Logbankje Sommige geocachers zijn zo vriendelijk hun cache te verstoppen in de buurt van een bankje of picknicktafel waar in een comfortabele houding in het logboek kan worden geschreven.
Loggen Het melden van de vondst van een cache. Dit gebeurt in eerste instantie door het maken van een aantekening of het schrijven van een kort verslag van de speurtocht in het logboek. Thuis volgt een uitgebreid verslag op Internet. Vooral dat laatste  is belangrijk. Een (lovend) logje is de beloning aan de cache-eigenaar voor het plaatsen van de cache. Bovendien beleven veel geocachers bijna net zo veel plezier aan het lezen van logjes als aan het zoeken naar caches. Het delen van ervaringen via logjes op  Internet  is de essentie van geocaching. Zo groeit elke cachepagina na verloop van tijd uit tot een boekwerk vol avontuurlijke belevenissen.
LOZICA Een samentrekking van Logica en Ozi (Explorer). Vooral nieuwe caches van onervaren plaatsers kunnen vaak worden gelocaliseerd zonder de route te lopen (zie ook 'kraken'). De cachebeschrijving op Internet bevat dan voldoende aanwijzingen om door logisch redeneren de volledige route te reconstrueren. Bij twijfel wordt het kaarten-programma Ozi Explorer geraadpleegd om de meest waarschijnlijke waypoints op de route te controleren.

M TOP
Maagd Een (nieuwe) geocache, die nog niet is gevonden en gelogd.
Maagdenrover Geocacher die zich inspant om een nieuwe cache als eerste te vinden en te loggen. Maagdenrovers hebben hun wandelschoenen altijd klaarstaan en gaan bij het verschijnen van een nieuwe cache direct op pad, ongeacht het tijdstip of het weer. Zie ook Evo.
Micro Zeer kleine container (pillenpotje of fotokokertje) die wordt gebruikt om langs de route tussentijdse aanwijzingen, zoals vervolgcoördinaten,  te verstoppen. Als eindcache is een 'micro' ondermaats, zowel letterlijk als figuurlijk, omdat er geen plaats is voor een volwaardig logboek en ruilspulletjes. Bovendien is geocaching een spel voor het hele gezin en voor kinderen (en hun ouders) is het een enorme teleurstelling om een middag schatzoeken af te sluiten met het vinden van een micro.
Multicache Speurtocht waarbij de locatie van de geocache vooraf niet bekend is en tijdens de wandeling aanwijzingen moeten worden gevonden om de eindcoördinaten te bepalen. De route bestaat dus uit meerdere waypoints (tussenpunten), waar soms kleinere caches zijn verstopt.

N TOP
NAVSTAR Acroniem voor NAVigation Satellite Timing And Ranging, de oorspronkelijke aanduiding van het GPS satellietnavigatiesysteem.
Newbie Een beginnende geocacher. Vanaf het moment dat het cache-zintuig zich begint te ontwikkelen en een geocacher niet uitsluitend meer op zijn GPSr vertrouwt is hij (of zij) newbie-af. Het cache-gevoel ontstaat doorgaans rond de tiende vondst.
NMEA National Marine Electronics Association. De organisatie die het gelijknamige protocol heeft ontwikkeld dat GPS-ontvangers in staat stelt te communiceren met andere digitale apparaten, zoals (navigatie)computers.
Notitie Een aantekening op de cachepagina op Internet. Geen logje om een vondst te melden en verslag te doen van de speurtocht, maar een korte opmerking, bijvoorbeeld dat het bos vanwege onderhoudswerkzaamheden gedurende een bepaalde periode niet toegankelijk is.
Nulpunt De plek waar de GPSr een resterende afstand van 0 meter aangeeft. Als het goed is de bestemming daarmee bereikt, maar dat betekent niet automatisch dat de cache voor het oprapen ligt. Afwijkingen van 5 tot wel 50 meter zijn eerder regel dan uitzondering.

O TOP
Oriëntatiesport Een oervorm van geocaching, ontstaan rond 1900 in Scandinavië, waarbij in wedstrijdverband en met behulp van kaart en kompas een route wordt afgelegd. Deze tochten kunnen meerdere dagen in beslag nemen, waarbij onderweg caches moeten worden gevonden om voorraden aan te vullen. Sinds 1990 navigeren oriëntatiesporters ook met GPS.
OziExplorer Een voor geocachers onmisbaar computerprogramma om te werken met topografische kaarten. De software is ontwikkeld door de onvolprezen Des Newman, in eerste instantie voor eigen gebruik tijdens het verkennen (Exploreren) van Australië (Ozi).

P TOP
PDA De Personal Data Assistant. Een zakcomputer met vereenvoudigde versies van de veel zwaardere softwarepakketten die op desktop PC's zijn geinstalleerd. Met een speciale versie van het kaartenprogramma OziExplorer (zie daar) en een GPS-ontvanger, die op de PDA is aangesloten of is ingebouwd, kunnen geocachers onderweg hun voortgang volgen op een gedetailleerde topografische kaart. Zo kunnen hindernissen worden vermeden en kan vooraf worden gecontroleerd of een berekend waypoint zich op een plausibele plek bevindt.
Pijltjesloper Een, meestal onervaren geocacher, die uitsluitend de richtingpijl van zijn GPSr volgt en daarbij soms zelfs het pad verlaat omdat dit 'niet in de goede richting gaat'.
PMR Personal Mobile Radio. De aloude 'walkie talkies' die door leden van cacheteams worden gebruikt om onderling contact te houden terwijl de omgeving wordt afgezocht.
Poolster De ster in de staartpunt van de constellatie Kleine Beer, die recht boven de geografische noordpool (aard-as) staat, waardoor de hele hemel rond de poolster lijkt te draaien. Arktos is Grieks voor 'beer', waaraan het noordpoolgebied de naam Arctica en het zuidpoolgebied de naam Antarctica ontleent.
Prestatie Index De Prestatie Index of kortweg PI is een samengesteld gewogen gemiddelde, dat het prestatieniveau van een geocacher aangeeft. Geocachers kunnen zich in competitieverband met elkaar meten op grond van hun prestatie index. De PI houdt onder meer rekening met het aantal gevonden en geplaatste caches en hun fysieke en mentale moeilijkheidsgraad. Ook de samenstelling van logjes en het gebruik van foto-albums spelen een rol bij het bepalen van de PI. Zie ook de pagina QCompetitie en natuurbehoud.
Prikstok Vaak een wandelstok met spitse punt, die wordt gebruikt om op de cachelocatie de bodem af te prikken op zoek naar de verborgen container. Een vakkundig verborgen kwaliteitscache laat zich echter zonder geprik vinden.
Projectie Een functie van de GPS-ontvanger, waarbij een nieuw waypoint wordt gemaakt door een bestaand waypoint over een bepaalde afstand in een bepaalde richting te 'projecteren'. Veel cachetochten werken op basis van projecties, waarbij op elk tussenstation een microcache te vinden is met daarin de afstand en de richting naar het volgende tussenstation.
Puzzelcache Een speurtocht waarbij puzzels moeten worden opgelost om de coördinaten van de cache te bepalen. Bij een kwaliteitscache hebben deze puzzels of vraagstukken te maken met de omgeving, de eindlocatie en/of oriëntatie- en navigatietechnieken.

Q TOP
QCM QualityCaching Mobile. Het ontwikkelplatform met 'builder' voor het maken van CloudCaches. Zie ook CloudCaches en de pagina Etappes, QCM en de toekomst van het geocachen.
QCompendium In het QCompendium-project bundelen geocachers hun kennis en ervaring bij het samenstellen van een handboek/naslagwerk dat uiteenlopende aspecten van hun hobby belicht. Het QCompendium zal ook als boekwerk worden uitgebracht.
Deze begrippenlijst is tevens de voorlopige inhoudsopgave van het QCompendium. Onderstreepte begrippen verwijzen naar thema's en onderwerpen die reeds verder zijn uitgewerkt.
Quad Outdoor-term voor topografische kaart. Afgeleid van 'Quadrangles', de kwadranten of vakken binnen de  lengte- en breedtegraden zoals die op kaarten worden afgebeeld.

Quad is ook de naam van een kleine terreinwagen, die lijkt op een motorfiets met vier wielen.
QualityCaching De meest pure en oorspronkelijke vorm van Geocaching, waarbij natuur- en cultuurbeleving en het bezoeken van bijzondere locaties voorop staan.

R TOP
RD Het RD (Rijks Driehoek) grid is ons nationale coördinatenstelsel, waarvan de lijnen worden afgebeeld op  de Grootschalige Basiskaart van Nederland en alle (staf)kaarten die zijn vervaardigd door de Nederlandse Topografische Dienst Kadaster. Op deze kaarten is Nederland verdeeld in vakken van één vierkante kilometer.

Het RD-grid is een rechthoekig referentiestelsel met zogenaamde cartesiaanse coördinaten, waarvan het nulpunt (kruispunt van X- en Y-as) is gesitueerd nabij Parijs. Hierdoor bevindt heel Nederland zich in het eerste kwadrant van het assenstelsel en zijn alle X- en Y-coördinaten binnen de landsgrenzen positief.

S TOP
Satellietscherm Grafische voorstelling van uw positie ten opzichte van de verschillende navigatiesatellieten aan de hemel, zoals die door de meeste GPS-ontvangers wordt weergegeven. Uit de stand van de satellieten kunnen conclusies worden getrokken over de nauwkeurigheid van een peiling.
Spoiler Letterlijk: verpester. Een aanwijzing in een cachebeschrijving of logje die de cachelocatie verraadt. Onervaren cachers laten zich vaak trots fotograferen met hun vondst zonder zich te realiseren dat ook de omgeving zichtbaar is waardoor het voor volgende bezoekers wel erg gemakkelijk is om de cache op te sporen.

'Spoiler' is ook de naam van een objectief en onafhankelijk tijdschrift over geocaching, dat zes maal per jaar verschijnt. U vindt Spoiler op de Leestafel van deze site.
Stafkaart Zeer gedetailleerde terreinkaart, zoals die door de legerstaf wordt gebruikt bij het plannen van militaire operaties. Zie ook topo-kaart.
Stash De inhoud van een cache-container. Het begrip wordt echter ook als synoniem voor 'geocache' gebruikt.
Stash hunt De jacht op de stash. De oorspronkelijke benaming van het spel geocaching was 'The Global Stash Hunt' (een hele mondvol).

T TOP
Themacache Een cache die niet zozeer is gewijd aan een omgeving of locatie, maar aan een thema zoals muziek, literatuur of sleutelhangers. Veel themacaches hebben een specifieke inhoud (bijvoorbeeld muziek CD's) en bezoekers worden geacht te ruilen in overeenstemming met het thema.
'To do' - lijst Een overzicht van caches die nog 'gedaan' moeten worden.
TomTom Een populair navigatiesysteem voor in de auto.
Topo-kaart Een gedetailleerde landkaart, waarop behalve wegen en gebouwen ook terreinkenmerken zijn afgebeeld. Een  topo-kaart is de meest nauwkeurige weergave van de werkelijkheid en laat zien wat u onderweg te wachten staat.
Track De afgelegde route, die door veel GPS-ontvangers kan worden weergegeven als een 'kruimeltjesspoor' op de kaart.
TrackBack Een functie van de GPS-ontvanger voor het terugvolgen van het 'kruimeltjesspoor' zoals dat gedurende de tocht automatisch is aangemaakt.
Traditional Een cache in de meest elementaire vorm (type 1), naar het voorbeeld van de eerste geocaches die op Internet werden gepubliceerd. Een traditionele cache is een container met een logboek en ruilspullen, verstopt op een mooie en/of bijzondere locatie, waarvan de coördinaten op Internet worden vermeld. De exacte positie van de cache is dus vooraf bekend en hoeft niet onderweg aan de hand van aanwijzingen te worden bepaald.

De eerste geocache was een forse zwartplastic emmer, die in 2000 door David Ulmer werd verborgen in de uitgestrekte bossen bij Portland, Oregon in de USA. De inhoud van de cache bestond, naast het logboek, uit:
- videobanden
- leesboeken
- digitale topografische kaarten
- contant geld
- een blik bonen
- een katapult.

Zie ook de pagina
Van letterboxing tot QualityCaching.
Traveler Vertaald: reiziger. Een voorwerp dat van cache naar cache reist en doorgaans is voorzien van een label (tag) met een unieke code waardoor de reiziger kan worden gevolgd op Internet.
Tripcomputer Een standaardfunctie van veel GPS-ontvangers. De tripcomputer meet de afgelegde afstand en de daarvoor benodigde tijd. Op grond van deze gegevens wordt de (vermoedelijke)  aankomsttijd berekend. Aan het einde van de tocht kan de gemiddelde snelheid worden afgelezen en de  tijd die stilstaand en lopend is doorgebracht.

U TOP
Up trading Een goed gebruik onder geocachers om spullen uit een cache te ruilen voor meegebrachte spullen met een hogere waarde. Het tegenovergestelde is down trading, waarbij de zaklamp en het kompas uit de cache worden geruild tegen een aangebroken pakje tissues.
UTM Universal Transverse Mercator. Een rastervoorstelling van het aardoppervlak, met bijbehorend coördinatenstelsel, gebaseerd op een verdeling van de globe in 60 zones van elk 6 graden. Deze zones volgen niet de kromming van de Aarde, maar zijn rechtgetrokken wat een vertekend beeld van de continenten oplevert.

V TOP
Virtuele cache Een denkbeeldige cache. Op het eindpunt is geen container met een logboek te vinden, maar moet een kenmerk van een locatie worden genoteerd, dat wordt doorgegeven aan de cache-eigenaar als bewijs dat de tocht succesvol is voltooid. Soms verlangt de cache-eigenaar een foto van de locatie. Virtuele caches worden alleen 'geplaatst' als het verbergen van een container ongepast of onmogelijk is of niet is toegestaan. Denk daarbij aan monumenten, begraafplaatsen of kwetsbare locaties in natuurgebieden.
Vizier Markering op een kompas, die wordt gebruikt om een doel in het landschap, bijvoorbeeld een kerktoren, 'aan te schieten' en na het draaien van de kompasdoos (naar het noorden) de richtingshoek (koers) af te lezen.

W TOP
WAAS Wide Area Augmentation System. Een systeem van speciale satellieten en volgstations om de nauwkeurigheid van GPS te verhogen. WAAS is nog in ontwikkeling en richt zich in eerste instantie op het Amerikaanse continent. Zie ook EGNOS, de Europese variant van WAAS.
'Ware' noorden Het geografische noorden (zie daar).
Waypoint (WP) Letterlijk vertaald: een punt op je weg. Een plek waarvan de coördinaten bekend zijn. Geocachers wandelen van waypoint naar waypoint tot de cachelocatie, eveneens een waypoint, is bereikt. De waypoints op een tocht vormen samen een route.
Windroos Indeling van de richtingschaal van een kompas. Historische kompassen kennen een hoofdindeling in 4 windstreken: Noord, Oost, Zuid en West. Moderne kompassen zijn uitgerust met een ring die is verdeeld in 360 graden.

Y TOP
Y-coordinaat Het getal dat in een grid (raster of assenstelsel) de verplaatsing in verticale richting, langs de Y-as, aangeeft. Daarbij geeft de X-coördinaat de horizontale positie aan. Ons nationale RD-raster (zie daar) is een voorbeeld van een coördinatenstelsel dat gebruik maakt van X- en Y-coördinaten in plaats van lengte- en breedtegraden.

Z TOP
Zenit Het hoogste punt in het firmament, gezien vanuit de positie van de waarnemer. Een gps-satelliet, die precies in het midden van het satellietscherm van een gps-ontvanger wordt weergegeven, staat in het zenit.